FRANKFURT
Türk Alman Kulübü’nde düzenlenen anma etkinliğinde duygusal anlar yaşandı. Konuşmalar sırasında sözcükler boğazda düğümlenirken, Mahmut Telli’nin Türk toplumuna yaptığı katkılara dikkat çekildi. Anma etkinliğini sunan Hessen Atatürkçü Düşünce Derneği (HeADD) Başkanı Yelda Acar Gösterişli, Mustafa Kemal Atatürk’ün hayata gözlerini yumduğu gün doğan Mahmut Telli’nin (1938–2026), Hessen Eyaleti Atatürkçü Düşünce Derneği’nin kurucu ve onursal başkanı olarak uzun yıllar boyunca Almanya’daki Türk toplumunun örgütlenmesine, Atatürk ilke ve devrimlerinin yaşatılmasına öncülük ettiğini söyledi. Gösterişli, Telli’nin hem mesleki başarıları hem de toplumsal duruşuyla Türk toplumunda saygın bir yer edindiğini belirtti.
Türk Alman Kulübü’nde düzenlenen etkinlikte TMMB Başkanı Demir Ceylan, “Saygıdeğer büyüğüm, Mahmut Ağabeyim; emanetin emin ellerdedir. Senin ve kurucu üyelerimizin birlikte diktiğiniz o fidan, bugün koca bir ormana dönüştü. Bizler, senin bıraktığın yerden; bilimin, tekniğin ve halkın yolunda kararlılıkla yürümeye devam edeceğiz. Ruhun şad, devrin daim olsun. Tüm camiamızın, sevenlerinin ve kederli ailesinin başı sağ olsun“ diye konuştu.
Cem Telli iki ay arayla anne ve babasını kaybetti
Etkinliğe Frankfurt Başkonsolosu Nagihan İlknur Akdevelioğlu ile Mahmut Telli’nin oğlu Cem Telli de katıldı. Daha önce kardeşini, iki ay önce de annesini kaybeden Cem Telli, üzüntüsünden konuşmasını tamamlayamadı. Cem Telli, HeADD Başkanı Gösterişli’nin okumaya devam ettiği konuşmada, babasının doğum gününü asla kutlamadığını, çünkü o günün bir anma günü olduğunu belirtti. Babası Mahmut Telli’nin Atatürk’ün mirasını taşıma sorumluluğunu omuzlarında hissederek bu mirasın mimarı gibi yaşamını sürdürdüğünü kaydeden Cem Telli, “Farklı kıtalarda mühendislik yaparken de Darmstadt Üniversitesi’nde ders verirken de öğrencilerin fikirlerini şekillendirdi. 18 yıl HeADD’nin kurucu başkanlığını yaptı. Onun için bilim ve laiklik sadece bir fikir değil, Frankfurt’ta hepimiz için bir yuva idi” ifadesini kullandı.
“O nesil insanlar çok farklı”
Başkonsolos Akdevelioğlu, kısa bir süre önce tanıma ve 24 Kasım’da Mahmut Telli ve eşini ziyaret etme, Öğretmenler Günü’nü kutlama fırsatı bulduğunu belirterek konuşmasında şu ifadelere yer verdi: “Mahmut Bey o kadar zarif, o kadar hoş bir insandı ki gerçekten, burada atanan ilk Türk başkonsolos olduğum için çok özel bir gurur duyduklarını hissettim. Bunu toplum adına, ait hissettikleri devlet adına duydular. Gösterdikleri saygı da zaten Türk kadınına gösterdikleri saygıydı. O nesil insanlar, çok farklı insanlar. Ne olursa olsun, günün sonunda ben Mahmut Bey’in zerafeti, şefkati, merhametiyle gerektiğinde toplumun tüm kesimlerine “bizim insanımız” bakış açısıyla baktığına şahitlik etmedim ama duydum, bunu hissettim. İyi ki varlar. Anlamlı ömür sürdüklerine inanıyorum. Katkılar sağladıklarına inanıyorum topluma. Hem onun hem de eşinin kaybı çok ağır. Oğullarına ve Türk toplumuna baş sağlığı diliyorum”
“Kardeş olduk, sırdaş olduk”
Hessen Atatürkçü Düşünce Derneği adına konuşan Abdullah Eldelekli, Mahmut Telli ile dostluklarının temelinin 1965 yılında gerçekleşen Ankara Makine Odası Genel Kurulu’nda atıldığını söyledi. Yıllar sonra Almanya’da yollarının kesiştiğini kaydeden Eldelekli, “Önce Türk Alman Kulübü’nde dostluğumuz ilerledi. Gençtik, enerjimiz vardı. Frankfurt’ta Türk mühendis ve mimarlarını bir çatı altında, arkadaşlarımızla beraber topladık. Kurucu yönetimde yer aldık. Ardından Hessen Atatürkçü Düşünce Derneği’nin kuruluşunda, Hessen Türk Toplumu’nda beraber olduk.
Kardeş olduk, sırdaş olduk. Büyük bir aile olduk. Önce kardeşim Mahmut’un sevgili eşini, şimdi de kendisini sonsuzluğa uğurluyoruz. Buna yürek dayanır mı? Hepimizin başı sağ olsun. Sevgili kardeşim toprak seni incitmesin. Işıklar yoldaşın olsun” diye konuştu.
“Cumhuriyet’in yetiştirdiği gerçek bir “meşale” idi”
Mahmut Telli’nin kendileri için sadece bir kurucu üye ismi olmadığını kaydeden Türk Mimar ve Mühendisler Birliği (TMMB) Başkanı Demir Ceylan da “O dürüstlüğün, liyakatin ve Cumhuriyet aydınlığının sembolüdür. 1990’dan itibaren Almanya-TMMB’nin kuruluş yıllarındaki kısıtlı imkanlara rağmen, onun ve değerli dava arkadaşlarımizın gösterdiği vizyon olmasaydı, bugün 35. yılındaki bu güçlü meslek örgütünden bahsedemezdik. Bir dönem başkanlığını da yürüttüğü Birlik çatısı altında bizlere, mesleki dayanışmanın ötesinde bir ufuk kazandırdı“ dedi.
2018 yılında T.C. Dışişleri Bakanlığı tarafından “Örnek Kıdemli Vatandaş” ilan edilmesinin, onun yurt dışındaki Türk toplumuna sağladığı bilgeliğin ve yol göstericiliğin en zarif nişanesi olduğunu savunan Demir Ceylan konuşmasını şöyle sürdürdü: “Mahmut Telli, sadece 10 Kasım 1938’de doğmuş bir isim değil; o, ömrü boyunca Atatürk ilke ve devrimlerini rehber edinmiş, Cumhuriyet’in yetiştirdiği gerçek bir “meşale” idi. Hessen Atatürkçü Düşünce Derneği’nin kurucu başkanı olarak, vatanından uzakta ama kalbi daima memleket sevdasıyla çarpan bir aydın olarak hepimize örnek oldu.
Birliğimizin Teknik İletişim dergisinin hazırlanması ve yayımlanmasında emeği çok büyüktür. “Her Şey Yeniden Başlasa” adlı eseriyle de bizlere kıymetli bir yazılı miras bıraktı.
Yönetim kurulunda birlikte çalışma onuruna eriştiğim Mahmut Bey, son derece sevecen ve motive edici bir şahsiyetti. Kendisiyle çok kıymetli kişisel anılarımız oldu. Eşim Nazire de kendisi gibi Tarsuslu olduğu için ona her zaman “hemşehrim” diye hitap eder, sevgisini her daim hissettirirdi. Ben ve eşim, onun aramızdan ayrılmasından dolayı en derin üzüntü duyanlar arasındayız.
Saygıdeğer büyüğüm, Mahmut Ağabeyim;
Emanetin emin ellerdedir. Senin ve kurucu üyelerimizin birlikte diktiği o fidan, bugün koca bir ormana dönüştü. Bizler, senin bıraktığın yerden; bilimin, tekniğin ve halkın yolunda kararlılıkla yürümeye devam edeceğiz.
Ruhun şad, devrin daim olsun. Tüm camiamızın, sevenlerinin ve kederli ailesinin başı sağ olsun.“
TMMB’nin tek kadın başkanı Fatma Weber de Telli’ye verdiği destek için hep minnettar kalacağını söyledi. Etkinlikte Türk toplumuna güçlü sivil toplum örgütleri kazandıran Mahmut Telli’nin Avrupa’ya göç eden ODTÜ’lülere de yıllardan desteklediği ifade edildi.
Mustafa Güler hocanın okuduğu Kur’an-ı Kerim’in ardından Cem Telli taziyeleri kabul etti.
Efsane başkan Mahmut Telli’nin salı günü Ankara Cebeci’de toprağa verileceği kaydedildi.