Türk Alman Kulübü’nde düzenlenen anma etkinliğinde duygusal anlar yaşandı. Konuşmalar sırasında sözcükler boğazda düğümlenirken, Mahmut Telli’nin Türk toplumuna yaptığı katkılara dikkat çekildi. Anma etkinliğini sunan Hessen Atatürkçü Düşünce Derneği (HeADD) Başkanı Yelda Acar Gösterişli, Mustafa Kemal Atatürk’ün hayata gözlerini yumduğu gün doğan Mahmut Telli’nin (1938–2026), Hessen Eyaleti Atatürkçü Düşünce Derneği’nin kurucu ve onursal başkanı olarak uzun yıllar boyunca Almanya’daki Türk toplumunun örgütlenmesine, Atatürk ilke ve devrimlerinin yaşatılmasına öncülük ettiğini söyledi. Gösterişli, Telli’nin hem mesleki başarıları hem de toplumsal duruşuyla Türk toplumunda saygın bir yer edindiğini belirtti.

Türk Alman Kulübü’nde düzenlenen etkinlikte TMMB Başkanı Demir Ceylan, “Saygıdeğer büyüğüm, Mahmut Ağabeyim; emanetin emin ellerdedir. Senin ve kurucu üyelerimizin birlikte diktiğiniz o fidan, bugün koca bir ormana dönüştü. Bizler, senin bıraktığın yerden; bilimin, tekniğin ve halkın yolunda kararlılıkla yürümeye devam edeceğiz. Ruhun şad, devrin daim olsun. Tüm camiamızın, sevenlerinin ve kederli ailesinin başı sağ olsun“ diye konuştu.

Cem Telli iki ay arayla anne ve babasını kaybetti

Etkinliğe Frankfurt Başkonsolosu Nagihan İlknur Akdevelioğlu ile Mahmut Telli’nin oğlu Cem Telli de katıldı. Daha önce kardeşini, iki ay önce de annesini kaybeden Cem Telli, üzüntüsünden konuşmasını tamamlayamadı. Cem Telli, HeADD Başkanı Gösterişli’nin okumaya devam ettiği konuşmada, babasının doğum gününü asla kutlamadığını, çünkü o günün bir anma günü olduğunu belirtti. Babası Mahmut Telli’nin Atatürk’ün mirasını taşıma sorumluluğunu omuzlarında hissederek bu mirasın mimarı gibi yaşamını sürdürdüğünü kaydeden Cem Telli, “Farklı kıtalarda mühendislik yaparken de Darmstadt Üniversitesi’nde ders verirken de öğrencilerin fikirlerini şekillendirdi. 18 yıl HeADD’nin kurucu başkanlığını yaptı. Onun için bilim ve laiklik sadece bir fikir değil, Frankfurt’ta hepimiz için bir yuva idi” ifadesini kullandı.

“O nesil insanlar çok farklı”

Başkonsolos Akdevelioğlu, kısa bir süre önce tanıma ve 24 Kasım’da Mahmut Telli ve eşini ziyaret etme, Öğretmenler Günü’nü kutlama fırsatı bulduğunu belirterek konuşmasında şu ifadelere yer verdi: “Mahmut Bey o kadar zarif, o kadar hoş bir insandı ki gerçekten, burada atanan ilk Türk başkonsolos olduğum için çok özel bir gurur duyduklarını hissettim. Bunu toplum adına, ait hissettikleri devlet adına duydular. Gösterdikleri saygı da zaten Türk kadınına gösterdikleri saygıydı. O nesil insanlar, çok farklı insanlar. Ne olursa olsun, günün sonunda ben Mahmut Bey’in zerafeti, şefkati, merhametiyle gerektiğinde toplumun tüm kesimlerine “bizim insanımız” bakış açısıyla baktığına şahitlik etmedim ama duydum, bunu hissettim. İyi ki varlar. Anlamlı ömür sürdüklerine inanıyorum. Katkılar sağladıklarına inanıyorum topluma. Hem onun hem de eşinin kaybı çok ağır. Oğullarına ve Türk toplumuna baş sağlığı diliyorum”

“Kardeş olduk, sırdaş olduk”

Hessen Atatürkçü Düşünce Derneği adına konuşan Abdullah Eldelekli, Mahmut Telli ile dostluklarının temelinin 1965 yılında gerçekleşen Ankara Makine Odası Genel Kurulu’nda atıldığını söyledi. Yıllar sonra Almanya’da yollarının kesiştiğini kaydeden Eldelekli, “Önce Türk Alman Kulübü’nde dostluğumuz ilerledi. Gençtik, enerjimiz vardı. Frankfurt’ta Türk mühendis ve mimarlarını bir çatı altında, arkadaşlarımızla beraber topladık. Kurucu yönetimde yer aldık. Ardından Hessen Atatürkçü Düşünce Derneği’nin kuruluşunda, Hessen Türk Toplumu’nda beraber olduk.

Kardeş olduk, sırdaş olduk. Büyük bir aile olduk. Önce kardeşim Mahmut’un sevgili eşini, şimdi de kendisini sonsuzluğa uğurluyoruz. Buna yürek dayanır mı? Hepimizin başı sağ olsun. Sevgili kardeşim toprak seni incitmesin. Işıklar yoldaşın olsun” diye konuştu.

“Cumhuriyet’in yetiştirdiği gerçek bir “meşale” idi”

Mahmut Telli’nin kendileri için sadece bir kurucu üye ismi olmadığını kaydeden Türk Mimar ve Mühendisler Birliği (TMMB) Başkanı Demir Ceylan da “O dürüstlüğün, liyakatin ve Cumhuriyet aydınlığının sembolüdür. 1990’dan itibaren Almanya-TMMB’nin kuruluş yıllarındaki kısıtlı imkanlara rağmen, onun ve değerli dava arkadaşlarımizın gösterdiği vizyon olmasaydı, bugün 35. yılındaki bu güçlü meslek örgütünden bahsedemezdik. Bir dönem başkanlığını da yürüttüğü Birlik çatısı altında bizlere, mesleki dayanışmanın ötesinde bir ufuk kazandırdı“ dedi.

2018 yılında T.C. Dışişleri Bakanlığı tarafından “Örnek Kıdemli Vatandaş” ilan edilmesinin, onun yurt dışındaki Türk toplumuna sağladığı bilgeliğin ve yol göstericiliğin en zarif nişanesi olduğunu savunan Demir Ceylan konuşmasını şöyle sürdürdü: “Mahmut Telli, sadece 10 Kasım 1938’de doğmuş bir isim değil; o, ömrü boyunca Atatürk ilke ve devrimlerini rehber edinmiş, Cumhuriyet’in yetiştirdiği gerçek bir “meşale” idi. Hessen Atatürkçü Düşünce Derneği’nin kurucu başkanı olarak, vatanından uzakta ama kalbi daima memleket sevdasıyla çarpan bir aydın olarak hepimize örnek oldu.

Birliğimizin Teknik İletişim dergisinin hazırlanması ve yayımlanmasında emeği çok büyüktür. “Her Şey Yeniden Başlasa” adlı eseriyle de bizlere kıymetli bir yazılı miras bıraktı.

Yönetim kurulunda birlikte çalışma onuruna eriştiğim Mahmut Bey, son derece sevecen ve motive edici bir şahsiyetti. Kendisiyle çok kıymetli kişisel anılarımız oldu. Eşim Nazire de kendisi gibi Tarsuslu olduğu için ona her zaman “hemşehrim” diye hitap eder, sevgisini her daim hissettirirdi. Ben ve eşim, onun aramızdan ayrılmasından dolayı en derin üzüntü duyanlar arasındayız.

Saygıdeğer büyüğüm, Mahmut Ağabeyim;

Emanetin emin ellerdedir. Senin ve kurucu üyelerimizin birlikte diktiği o fidan, bugün koca bir ormana dönüştü. Bizler, senin bıraktığın yerden; bilimin, tekniğin ve halkın yolunda kararlılıkla yürümeye devam edeceğiz.

Ruhun şad, devrin daim olsun. Tüm camiamızın, sevenlerinin ve kederli ailesinin başı sağ olsun.“

TMMB’nin tek kadın başkanı Fatma Weber de Telli’ye verdiği destek için hep minnettar kalacağını söyledi. Etkinlikte Türk toplumuna güçlü sivil toplum örgütleri kazandıran Mahmut Telli’nin Avrupa’ya göç eden ODTÜ’lülere de yıllardan desteklediği ifade edildi.

Mustafa Güler hocanın okuduğu Kur’an-ı Kerim’in ardından Cem Telli taziyeleri kabul etti.

Efsane başkan Mahmut Telli’nin salı günü Ankara Cebeci’de toprağa verileceği kaydedildi.

Her iki derneğin de onursal başkanı olana Telli, Yurtdışında Yaşayan Vatandaşlar Koordinasyon Kurulu’nda Almanya’daki Türkleri temsil etti. Yakın dostlarından Prof. Dr. Üstün Gökmen, Cumhuriyet gazetesindeki yazısında şöyle diyor: “Mahmut Telli hiçbir zaman doğum gününü gününde kutlamadı. Çünkü 10 Kasım 1938’de dünyaya gelmişti. Doğum gününü ya 9 Kasım’da, ya da 11 Kasım’da kutladı.”
Mahmut Telli’nin eşi, Songül Telli de geçtiğimiz mart ayında 89 yaşında, yaşamını yitirmişti. Uzun yıllar Frankfurt’ta Türkçe ve Türk kültürü dersi öğretmeni olarak çok sayıda gencimizin yetişmesine katkısı olan Songül Telli, Gazi Yüksek Öğretmen Okulu mezunuydu.
ADD – Hessen’in düzenlediği anma toplantısı yarın (10 Mayıs, Pazar) Türk Alman Kulübü’nde saat 15.00’te başlayacak. Adres: Strahlenberger Str. 129, 63067 Offenbach. (gk)

Dünyanın bir yanında Çorum Rıza şehri ile dayanışma etkinlikleri düzenleniyor. Almanya’da Wiesloch ve Kerpen’in ardından Frankfurt’ta gerçekleşen etkinlikte, ‘Çorum Rıza Şehri’nin Aleviler için önemine vurgu yapıldı. Bu projenin tamamlamasıyla birlikte Alevilerin bir ütopyasının gerçekleşeceği ve Rıza şehrinin tüm insanların ortak paylaşımı haline geleceği kaydedildi.

İçinde yaşlı bakım merkezi, kreş, öğrenci yurdu, aşevi, konferans salonu, tiyatro ve müzenin de yer alacağı Çorum Hacı Bektaş Veli Anadolu Kültür Merkezi Vakfı‘nın ‘Rıza şehri’ adıyla 7 bin 500 metrekare alan üzerine yapmaya başladığı çok yönlü kültür ve yaşam merkezinin Türkiye ve Avrupa’daki bütün cemevlerine örnek olması isteniyor. Projenin üçte biri tamamlandı. ‘Çorum Rıza Şehri Yaşlılar Yurdu’ bölümününün resmi açılışı, 5, 6 ve 7 Haziran tarihlerinde yapılacak

Beşikten yaşlılığa yaşam döngüsü

Frankfurt Griesheim Saalbau salonunda yapılan etkinliğin sunucusu Zahide Aydoğan, Çorum’da yükselen Rıza şehrinin bir bina olmasının ötesinde bir yaşam felsefesi olduğunu belirterek, “Bu yükselen çocuklarımız için kreş, gençlerimiz için yurt, yaş almış canlarımız için bakım evi ve lokmanın paylaşıldığı bir aşevidir. Biz bir yapı değil beşikten yaşlılığa uzanan bir yaşam döndüsü kuruyoruz. Bu yol Avrupa’da atılan adımlarla büyüdü. Bugün hizmet vermeye başlayan yaşlı bakım binamızın ve başlayacak yeni yapıların arasında özellikle Frankfurt ve çevresindeki canlarımızın büyük emeği var. Sizler bu eserin mimarısınız. Hepinize yürekten teşekkür ediyoruz” dedi.

Etkinliği dualarıyla açan Naime Nayman Ana, “Çorum’a cemevi, ardından ambülansla katkılarınız oldu. Yolculuğumuz devam ediyor. Bu büyük projenin bir ayrıcalığı daha var. Kapısında Pir Sultan’nın yanısıra Kadıncık Ana’nın da büyük bir heykeli olacak. Bütün şehirlerimizde bu projenin hayata geçmesini temenni ediyoruz. Helal emeklerinizle verdiğiniz katkılarınız için çok teşekkür ediyoruz. Bu proje, geçmişe ve geleceğe sahip çıkmaktır.” diye konuştu. Pir Sultan ve Kadıncık Ana’nın Aleviler için “Yolun hafızası, inancın direnci ve hakikatin sembolü” anlamına geldiğine dikkat çekildi.

“Allah birçok insanı Çorumlu yapsın”

İş insanı Mustafa Baklan’nın (Suntat) da desteklediği dayanışma etkinliğine katılan SPD Hessen Milletvekili Turgut Yüksel, “Allah birçok insanı Çorumlu yapsın” diye seslendi. Yüksel, “Güzel bir projeye imza attınız. Türkiye’ye karşı bir sorumluluğunuzu yerine getiriyorsunuz. Buradaki yaşlılarımızı ve gençlerimizi de unutmamak lazım. Köprü olarak iyi görev yapıyorsunuz. Buraya karşı sorumlulumuzu unutmayalım” ifadelerini kullandı.

Etkinlikte Gülcihan Koç, Metin Kaplan, Grup Miraz ile Hüseyin Akkuş sahne aldılar. Metin Kaplan Rıza şehrinin Alevilerin en büyük ütopyalarından biri olduğuna dikkat çekti. Gülcihan Koç da herkesi bu projenin tamamının hayata geçmesi için ellerini taşın altına koymaya çağırdı. Koç, “Bir pirinç tanesi kadar, en küçük bir katkım olduysa helal olsun” diye konuştu. Katılanlar Gülcihan Koç’un güçlü sesiyle seslendirdiği türkülere halaylarla eşlik ettiler.

Frankfurt Başkonsolosu Nagihan İlknur Akdevelioğlu kutlamanın açılış konuşmasında 23 Nisan’ın dünyada armağan edilen tek bayram olduğuna dikkat çekerek, “Sevgili çocuklar sadece ailelerinizin değil, hem Türkiye’nin hem de içinde yaşadığınız bu güzel ülke Almanya’nın da geleceğisiniz. İki kültürle beslenebilen, farklı dilleri konuşabilen, dünyaya açık bireyler olarak çok kıymetli bir köprü görevi üstleniyorsunuz. Sizler sanata, insanlığa katkı sağlayan, evrensel değerlere bağlı, ama aynı zamanda kendi kültürünü koruyabilen bireyler olmalısınız” ifadelerine yer verdi. Başkonsolos Nagihan İlknur Akdevelioğlu, Türkçe derslerine katılımın önemine dikkat çekti. Çocuklara bu bayramı armağan eden Mustafa Kemal Atatürk’ün çocuklara olan inancını, yine O’nun sözleriyle vurgulayan Başkonsolos Akdevelioğlu, “Başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm şehit ve gazilerimizi rahmet ve minnetle anıyorum” dedi.

Frankfurt Eğitim Ateşesi Dr. Muhammed Fatih Kılıç da dilini kaybeden bir toplumun hatırılarını yitireceğini, kültürünü unutan bir toplumun, yönünü kaybedeceğini, kimliğini koruyamayan bir toplumun da geleceğini inşa etmekte zorlanacağını belirterek “Özellikle yurt dışında yaşayan bizler için bu üç değer, bir bağdan öte; bir köprü, bir tutunma dalı, bir varoluş meselesidir.. Bugün burada sahneye çokan her bir evladımızın gözlerindeki ışıltı, sadece performansın değil, kökleriyle kurduğu bağın, kimliğiyle kurduğu ilişkinin yansımasıdır. Bu anlar, onların hafızasında bir ömür boyu saklayacakları en kıymetli hatıralar olacaktır” diye konuştu.

Çocuklar, öğretmenlerinin gözetiminde selamlama rontusunun yanısıra şiir, dans, işaret diliyle şarkı, zeybek, ritim gösterisi, düğün halayı ile sahne aldılar. Minikler, yüz boyama, kukla, kağıt katlama gibi farklı atölyelere katılma şansı buldular.

Amansız hastalığından kurtulamayıp 63. yaş gününde hayatını kaybeden Kültür ve Eğitim Derneği Kurucu Başkanı Arif Arslaner, ailesi, yakınları, akrabaları ile siyasetten, kültür, ekonomi dünyasından, resmi ve sivil toplum kuruluşlarından bine yakın insanın katıldığı törenle Heiligenstock Frankfurt Müslüman mezarlığında sonsuzluğa uğurlandı.

Arif Arslaner’in amansız hastalığa yenik düşmesi kentte şok etkisi yarattı. Sosyal medyada yayınlanan yüzlerce taziye mesajında Arif Arslaner’in ırkçılığa karşı demokrasi ve eşitlik mücadelesine, iyi kişiliğine ve oluşturduğu kurumun değerine dikkat çekildi.

Definde boğazı düğümlenerek konuşan Frankfurt Büyükşehir Belediye Başkanı Mike Josef, Arif Arslaner gibi insanlar olmadan, kendisi gibi göç hikayesi olan insanların büyükşehir başkanı olarak seçilmesinin çok zor olduğunu belirterek „Teşekkürler Arif“ diyerek veda etti. Cenaze namazından önce konuşan Josef konuşmasında şu ifadeleri kullandı: „Arif Arslaner köprüler inşa edendi. Arif’i hastanede ziyaret ettiğimde, hastalığı kendini çoktan göstermişti. On yıllardır inşa ettiği şeyin ne kadar büyük olduğunu artık bilemiyordu. Arif ile beni bağlayan şey, her zaman hissedilen o büyük irade gücüydü. İtiraf etmeliyim ki, birkaç gün ona önce doğum günü kartını yazarken, bunun bir veda kartı olacağını düşünmemiştim. Arif 63. doğum gününde vefat etti. Arif 16 yaşında Türkiye’den buraya, ülkemize gelmişti… Arif, kız kardeşleri misafir işçi olarak tanımlandıyordu. Ancak onlar ülkemize ve şehrimize büyük katkıda bulundular. Refahımız ve kültürel zenginliğimiz, Arif gibi insanlara dayanıyor.

O, iş yapan biriydi. Ekonomi dünyasındaki liderler gibi bir iş kurucusu değildi. Beni en çok etkileyen insanlar, kendi başarılarıyla zirveye ulaşan ama nereden geldiklerini asla unutmayanlardır. Kendi yükselişlerini bir sorumluluk olarak görüp, başkalarının da yükselmesini ve başarıya ulaşmasını sağlayanlar. Arif tam da bunu yaptı. Almancayı Halk Eğitim Merkezi’nde öğrendi. Daha sonra diğer insanların Almanca öğrenmesini sağladı. O ülkemizin her zaman kolay ve anlaşılır olmayan kurallarını öğrenip binlerce insanın da bu yolda ilerlemesini sağladı. Arif binlerce insanın ülkemizde kendi hikayesini yazmasını sağladı. Onların hayatının seyrinin şekillenmesinde rol oynadı. Bugün bir çoğu aramızda olan bu insanlar Arif’i hiç unutmayacak. Hayat sevincini hiç kaybetmedi. O iyi bir babaydı, ailesi onun için çok önemliydi. Frankfurt’ta evindeydi. İyi bir iletişim ağı vardı. 2021 yılında Römer’in İmparatorlar Salonu’nda eşit katılım ve entegrasyon, demokrasi ve sosyal uyum alanlarındaki onlarca yıllık özverili çalışmaları nedeniyle Frankfurt Şehri Onur Madalyası’nı aldı. Konuşmasında, “Sevgili çalışanlar çok teşekkürler. Bu ödül sizin” dedi. Kubi’yi büyütüp geliştirdi. O geriye hayatının eserini bıraktı. Daha önce birlikte Kubi’nin kuruluşunun 30. yılını kutlamıştık. Ne kadar gururlandığını biliyorum. Irkçılık ve antisemitizme karşı geniş cephede, Arif’i, önemli bir savaşçımızı olarak kaybettik. Ancak ruhu ve inancı bizimle. Kubi’yi bir gemi olarak tanımlarsak, kaptanı gemiden ayrıldı. Benim takıma çağrım, herşeye rağmen rotayı izlemeyi sürdürün. Frankfurt’un size ihtiyacı var. Beni arkadaşım Arif Arsalener’in çok erken ölümü çok etkiledi. Frankfurt onun olmayışını hissedecek. En çok ailesi özleyecek. Bu zor günlerde, desteğe ihtiyaç duyduklarında hep yanlarında olacağız. Arif gibi insanlar olmadan, benim gibi göç hikayesi olan insanların büyükşehir başkanı olarak karşınızda olması zordu. Biliyorum ve kişisel, iki sözcükle veda etmek istiyorum: Teşekkürler Arif.” diye konuştu.

Babalarıyla ilgili anılarını aktaran Aysu ve Alper Arslaner de “Gururla söylebiliriz ki babamız iyi bir insandı. O sizin arkadaşınız, patronunuz, tanıdığınız idi. Ama o bizim babamızdı.” dediler.

Frankfurt ve çevresi için geniş katılımlı “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı” kutlaması cumartesi günü Dietzenbach Capitol Etkinlik Merkezi’nde düzenlenecek.

CHP Frankfurt Birliği, partili belediye başkanlarına yönelik gözaltılara karşı eylemler yapmış, Nisan ayında düzenlediği panelde de Genel Başkan Yardımcısı Ali Mahir Başarır, CHP Yüksek Disiplin Kurulu Üyesi Oğuzhan Cenan ve SPD Hessen Milletvekili Turgut Yüksel’i konuk etmişti.

CHP Frankfurt Birliği’nin 19 Nisan’da düzenlemek istediği genel kurulu, genel merkezin isteği doğrultusunda ileri bir tarihe ertelendi. CHP Genel Merkezi, CHP Frankfurt Birliği’ne gönderdiği Yurt Dışı Örgütlenmeden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı, Av.Nurhayat Altaca Kayışoğlu imzalı yazıda, “Almanya’da düzenlenen parti okulu eğitimine Gençlik Kolları’nın katılımının sağlanmaması”, “Frankfurtlu aktif ve pasif üye bilgilerinin iletilmemesi” gibi bir dizi kurumsal işleyişe aykırı gördüğü gerekçeler nedeniyle evrakların genel merkezce görevlendirilecek geçici kurula teslimini istedi.

Parti programına, tüzüğüne, disiplin hükümlerine ve ilgili yönetmeliklere bağlılıklarının tam olduğunu dile getiren CHP Frankfurt Birliği yönetimi, kararın yeniden gözden geçirilmesini talep etti. Yönetim kurulu, genel kurulu sürecinin “tüzüğün amir hükümleri doğrultusunda, şeffaf, demokratik ve usulüne uygun bir şekilde yürütülmesi adına” gerekli tüm hazırlıkların yapıldığını bildirse de genel merkez kararından dönmedi.

Frankfurt Gallus Saalbau salonunda biraraya gelerek genel kurulun ertelenmesi yönünde oy kullanan üyeler de, Ali Ercan, Gazi Güleç, İhsan Dilber, İsmail Talay, Mustafa İlkyaz, Nebahat Kundaş ve Vahap Arslan’ı CHP Frankfurt Birliği ile CHP Genel Merkezi arasında iletişim görevi yapacak ‘Danışma kurulu’na seçti.

Ertelenen genel kurulda, eski başkanlar Ali Ercan ve Gazi Güleç listelerinin dağıtıldığı görüldü.

Ununu eleyip eleği astığını ancak üyelerin bir bölümünün yoğun ısrarı üzerine yeniden ‘kolları sıvadığını’ kaydeden Ali Ercan, “Bu kuruma çok emek verdim. Savrulup gitmesini asla istemem. Genel merkezin direktiflerini görmemezden gelmek büyük hata olur” diye konuştu. Gazi Güleç de bir dizi üyelerin talebi üzerine aday olduğunu belirtti. Seçimlerde kıyasıya yarışmaya karşı olmadığını ancak seçilen yöneticilere saygı gösterilmesi gerektiğini belirten Güleç, “Demokratik kurumlarda hiç kimse illa benim dediğim olacak diyemez” ifadesini kullandı.

Almanya’da süper seçim yılı 2026, muhafazakar CDU ile aşırı sağcı AfD’nin sandıktan güçlenerek çıktığı yıl olacak.

Hessen yerel seçimlerde CDU oylarını 1,2 oranında artırıp birinci parti konumunu korudu. Hessen’de sosyal demokrat SPD eyaletin kuzeyi ve güneyinde konumunu korudu. SPD Schwalm-Eder-Bölgesi’nde yüzde 50 oy oranı ile dikkat çekti.

Aşırı sağcı AfD yüzde 15,9 oy (2021: yüzde 6,9) ile eyaletin üçüncü büyük partisi oldu. AfD, eyaletin pek çok kentinde iki haneli oy oranına ulaşırken Büdingen’de en büyük parti konumuna geldi. Hanau yakınlarındaki Erlensee’de de SPD’nin ardından ikinci sıraya yerleşti. Aşırı sağcılar Biebesheim am Rhein (Groß-Gerau) beldesinde yüzde 27,5 oy oranına ulaştılar. Resmi olmayan seçim sonucuna göre ırkçı parti Greifenstein (Lahn-Dill Bölgesi) yüzde 27,3 Prozent ve Brombachtal’ta (Odenwald) da yüzde 27,2 oy aldı.

Hessen ve Nassau Protestan Kiliseler (EKHN) Başkanı Christiane Tietz, çoğunluğun demokratik değerleri seçtiği için bir taraftan çok sevindiğini, diğer taraftan ise pek çok bölgede aşırı sağcıların yüksek oranda oy almasını endişeyle karşıladığını belirterek “Populizm sorunları çözmez” dedi. freut sich mit Blick auf das Wahlergebnis darüber, “dass für die überwältigende Mehrheit der Menschen in Hessen demokratische Grundwerte entscheidend sind”.

Yeşiller Hessen’de büyük kayıp verdi. Yeşiller Kassel ve Darmstadt’ta yaklaşık yüzde 4 oranında oy kaybına rağmen birinci parti konumunu korudu.

Frankfurt ve eyaletin başkenti Wiesbaden’de Hıristiyan demokrat CDU en yüksek oyu aldı. Frankfurt’ta 2021 yerel seçimlerinde ilk sırayı Yeşiller almıştı.

Frankfurt’ta CDU yüzde 26,5, Yeşiller yüzde 21, SPD 16,7, AfD yüzde 9,1, Sol Parti 8,9, FDP yüzde4,7 ve Volt 4.7 oranında oy aldılar.

Wiesbaden’de CDU yüzde 26,5 (2021: yüzde 23,5), SPD yüzde 22,3 ((2021: yüzde 20,3), Yeşiller yüzde 15,2 (2021: yüzde 21,4 oy) ve aşırı sağcı AfD yüzde 11,9 (2021; 6,5) oy aldılar. CDU mecliste 22, SPD 18, Yeşiller 12 ve AfD 10 sandalye kazandılar. Liberal FDP’in eyalet başkentinde oyu yarı yarıya azaldı: Yüzde 5

Solun kalesi Marburg’ta 2021 yerel seçimlerinde Yeşiller birinci parti olmuştu. Bu kez CDU oyunu artırıp birinci parti konumuna geldi. CDU yüzde 24,1 oy alırken Yeşiller yüzde 18,5’te kaldı.

Giessen kentinde CDU’yu (yüzde 21,6), SPD (18,6), Yeşiller (17,8) ile Sol Parti (15,3) ile AfD (7,6) takip etti.

Fulda kentinde CDU yüzde 35,1 ile birinci parti konumunu korudu. Oylarını artıran aşırı sağcı AfD 23,1 ile SPD ve Yeşiller’i geride bıraktı. Fulda çevresi de benzer bir görünüm aldı.

Eyalet genelinde oyunu artırıp yüzde 5,8’e ulaşan Sol Parti (Die Linke), 2028 yılında gerçekleşecek eyalet seçimleri öncesinde meclise yeniden girmek için umut depoladı. Sol Parti Giessen, Kassel, Offenbach und Marburg kentlerinde iki haneli oy oranına ulaştı.

Sol Parti’den ayrılan Sahra Wagenknecht ise Hessen yerel seçimlerinde bir varlık gösteremedi.

Gross Gerau, Friedrichsdorf, Bad Hersfeld, Maintal gibi pek çok kentte ise yerel inisiyatifler bölgelerinin konut, trafik, okul, çocuk yuvası gibi can alıcı sorunlarını öne çıkarıp yüksek oranda oy aldılar.

2026 dengelerin değiştiği yıl olacak

Süper seçim yılı Baden Würtemberg’te Yeşiller adayı Cem Özdemir’in geriden gelerek sandıktan birinci çıkmasıyla başlamıştı. Yeşiller’in muhafazakar politikacısı Cem Özdemir’in ilk Türkiye kökenli eyalet başbakanı olup olamayacağı sorusunun yanıtı CDU ile yapılacak koalisyon görüşmelerinde alınacak.

22 Mart’ta gerçekleşecek Rheinland Pfalz eyalet seçimlerinin SPD, Yeşiller ve FDP’den oluşan ‘Trafik lambası koalisyonu’nun sonu olması bekleniyor. Eyalette SPD’nin büyük oranda oy kaybına, küçük ortağı Liberallerin ise barajı aşamayıp meclis sandalyalerinin tamamını kaybetmesi bekleniyor.

6 Eylül’de yapılacak Saksonya Anhalt seçimleri ise CDU, SPD ve FDP’nin oluşturduğu ‘Almanya koalisyonu’nun sonu anlamına geliyor. CDU’nun yüksek oranda oy kaybetmesi, SPD’nin yüzde beş barajına yakın, FDP’nin ise yüzde beşin altında oy alması bekleniyor. Bu eyalette ırkçı AfD’nin yüzde 40 oranında oy alacağı tahmin ediliyor.

13 Eylül’de Aşağı Saksonya’da yerel seçimlerin yanısıra, pek çok kentte belediye başkanları ile bölge valilerinin seçimi yapılacak.

Eylül sonunda Berlin’de ve Meclenburg Vorpommern’de eyalet seçimleri gerçekleşecek. Böylece 2026 yılı Almanya siyasetinde güçlerin yeniden şekillendiği, partilerin sağa kaydığı, aşırı sağın da güçlenerek kendini hissettirdiği bir yıl olarak tarihe geçecek.

Römer’deki Die Linke Grubu konut ve planlama politikası sözcüsü Dominike Pauli şu açıklamayı yaptı:

“Frankfurt, sosyal konut inşaatında tarihi bir düşüş yaşadı. Römer Koalisyonu’nun konut politikası bilançosu felaket. 2020 – 2024 yılları arasında, acil ihtiyaç duyulan sosyal konutların sayısı yaklaşık yüzde dokuz azaldı. 1990’ların başında yaklaşık 70.000 olan sosyal konuttan bugün sadece 28.000’i kaldı. Aynı zamanda, yeni oluşturulan beş katından fazlası sosyal konutlar kaybedilmiştir: 3.200’den fazla sosyal konut ihtiyaç dışı kalırken , sadece 614 yeni sosyal konut inşa edildi. 2022 yılında Frankfurt’ta sosyal konut tahsis edilen her yedinci kişi, beş yıl veya daha uzun süre beklemek zorunda kaldı. Bu bekleme süreleri kabul edilemez. Koalisyon, yıllık 1.000 yeni sosyal konut hedefinden çok uzak kaldı ve uygun fiyatlı bir konuta ihtiyaç duyan birçok insanı tamamen yüzüstü bıraktı.”

Aynı zamanda, her yıl sosyal konut inşaatı için milyonlarca euro kaynak ayrılıyor. – 2024 yılında bu rakam 154 milyon euroydu – ancak bunun sadece yüzde 23’ü fiilen kullanıldı. Şehir yönetimi bu işi kendi eline alıp sosyal konutlar inşa etseydi çok daha anlamlı bir şekilde kullanılabilirdi. Ayrıca, belediyeye ait ABG Holding’in dairelerinin sadece üçte biri sübvanse ediliyor. Bu çok yetersiz.”

Frankfurt kent yönetimi, bu şehirdeki feci konut sıkıntısına karşı çok az şey yapıyor. Bunun yerine, pahalı lüks daireler ve gereksiz ofis kuleleri inşa edilmeye devam edilirken, anlamsız boş binalar tolere ediliyor. Frankfurt nihayet yön değiştirmeli. Sosyal konut yapımında bir hamleye ihtiyacımız var. Yatırımcıların inşaat faaliyetlerine umut bağlamak yerine, Frankfurt şehri nihayet ABG Holding ve Nassauische Heimstätte gibi kamu konut şirketlerini sosyal konutlar inşa etmeye mecbur etmelidir.”

Biz Yeşiller Partisi olarak, şiddet mağduru kadınları ve çocuklarını etkili bir şekilde koruyan, engelsiz ve ülke çapında bir koruma ve danışmanlık ağı kurulmasını talep ediyoruz. Eyalet hükümeti ihtiyaç analizini bir an önce tamamlamalı ve kadın sığınma evleri ve danışma merkezleri için somut genişletme programlarını hemen başlatmalıdır” denildi.