Necati SUÖZER / FRANKFURT
Sağlık kuruluşu AOK Hessen ile AOK Bilimsel Enstitüsü (WIdO) tarafından 14 Kasım Dünya Diyabet Günü vesilesiyle yayınlanan güncel “Almanya Sağlık Atlası”, eyaletteki diyabet oranlarını ortaya koydu. Kamuoyuyla paylaşılan verilerde özetle en önemli noktalar şunlar:
Sürekli artış var: Hessen’de Tip 2 diyabet hastalarının oranı, 2017’de yüzde 10’un altındayken 2024’te yüzde 11,26’ya yükselerek şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştı – bu rakam yaklaşık 570.000 hastaya denk geliyor.
Almanya’da orta sıralarda: Hessen, bu verilerle federal düzeyde 7. sırada yer alıyor.
“Adil” karşılaştırmayla sosyal uçurum görülüyor: Yaş ve cinsiyet farklılıkları hesaba katılmadığında, kentsel yoğun nüfuslu bölgeler istatistiklerin başında yer alıyor: Offenbach am Main yüzde 13,95 ile, Groß-Gerau ilçesi ise yüzde 13,53 ile en yüksek hastalık oranlarını kaydederken, Hochtaunus ilçesi yüzde 7,84 ve Rheingau-Taunus ilçesi yüzde 9,00 ile en düşük değerleri sergiliyor. Hessen’de Tip 2 diyabet hastalarının sayısı yıllardır durmaksızın artmakta ve yeni bir geçici zirveye ulaşmıştır: 2024 yılında yaklaşık 570.000 Hessenli, bu kronik metabolik bozuklukla yaşamaktaydı.
2017 yılında hastalık yaygınlığı (“prevalans”) yüzde 10’un altındayken, 2024 yılına kadar 20 yaş ve üzeri nüfusun yüzde 11,26’sına kadar sürekli olarak yükseldi. Yaş ve aşırı kilo gibi risk faktörlerinin yanı sıra, rapor özellikle şunu ortaya koyuyor: İnsanların yaşadığı yer ve bir bölgenin refah düzeyi, hastalık riskini büyük ölçüde etkiliyor.
Hessen orta sıralarda yer alıyor
Eskiden halk arasında “yaşlılık şekeri” olarak da anılan Tip 2 diyabet, uzun zamandır en acil halk hastalıkları arasında yer almaktadır. Vücut hücrelerinin insüline karşı artan duyarsızlığı nedeniyle yavaş yavaş gelişen bu hastalık, tedavi edilmezse kalp-damar hastalıklarına, böbrek hasarına veya körlüğe yol açar. Almanya genelinde yapılan karşılaştırmada Hessen, yüzde 11,26’lık oranla 7. sırada, sağlam bir orta sıralarda yer almaktadır (ulusal ortalama: yüzde 11,21). Almanya’daki dağılım, Hamburg nispeten düşük değerlerden (yüzde 7,98) Saksonya-Anhalt’taki çok yüksek oranlara (yüzde 14,51) kadar uzanmaktadır.
Hessen’de şehirler zirvede
Demografik faktörlerin rakamlara ilk bakışta ne kadar büyük bir çarpıtma yarattığı, ham değerler ile yaş ve cinsiyet yapılarının dışarıda tutulduğu standartlaştırılmış, “adil” karşılaştırma arasındaki doğrudan karşılaştırmada ortaya çıkıyor: Werra-Meißner ve Hersfeld-Rotenburg gibi kırsal nitelikli ilçeler, yaşlı nüfusları nedeniyle düzeltilmemiş verilerde önde yer alırken, adil karşılaştırmada özel sosyal zorluklara sahip metropoller öne çıkıyor. Örneğin, ilçe statüsünde olmayan Offenbach am Main şehri, ham verilerde yüzde 11,19 ile tam olarak ortalamada yer alırken, düzeltilmiş verilerde yüzde 13,95 ile Hessen eyaletinde zirveye tırmanıyor. Groß-Gerau ilçesi (yüzde 13,53), Main-Kinzig ilçesi (yüzde 13,47) ve Frankfurt am Main şehri (yüzde 12,87) de adil bir karşılaştırmada ortalamanın üzerinde yüksek hastalık oranları sergilemektedir. Buna karşılık, en düşük düzeltilmiş oranı ise Hochtaunus ilçesi (yüzde 7,84), Rheingau-Taunus ilçesi (yüzde 9,00) ve Main-Taunus ilçesi (yüzde 9,06) gibi daha varlıklı ilçeler kaydetmektedir.
Uzman uyarıyor: “Bu eğilim ancak önlemlerle durulabilir”
Yaş ilerledikçe risk hızla artıyor: 25 yaşın altındaki genç yetişkinler neredeyse hiç etkilenmezken, 75 yaşın üzerindeki kişilerde bu oran yüzde 25’in üzerindedir. Ayrıca erkekler kadınlara göre daha sık hastalanmaktadır (yüzde 11,79’a karşı yüzde 10,75). AOK Hessen “Eğrinin yıllardır yukarı doğru seyretmesi bir uyarı olmalı. Tip 2 diyabet, öylece kabullenilmesi gereken bir kader değildir. Hastalıkların büyük bir kısmı, yaşam tarzında değişiklik yaparak – günlük hayatta daha fazla hareket, sağlıklı beslenme ve fazla kiloların azaltılması – önlenebilir veya en azından geciktirilebilir.” açıklamasını yaptı.
Online çevrimiçi program ile daha iyi bir yaşam kalitesi
AOK Hessen , hastalara diabetes.aok.de adresindeki “AOK Çevrimiçi Diyabet Koçu”nu öneriyor. AOK Hessen’in bu etkileşimli hizmeti, diyabet hastalarının yaşam kalitelerini nasıl geri kazanabileceklerini ve koruyabileceklerini adım adım açıklıyor. Ayrıca hastalar, hastalığın nasıl
ortaya çıktığını, vücutta tam olarak neler olduğunu, tedavinin nasıl uygulandığını ve Tip 2 diyabette diyabetik ayak sendromu gibi belirli komplikasyon riskinin neden arttığını öğreniyorlar. Etkileşimli öğrenme modülleri ve günlük yaşam için ipuçları içeren videolar bu hizmeti tamamlıyor. Çevrimiçi koçun temelini, hedeflerin daha kolay ulaşılmasını sağlayan “WOOP” (Wish, Outcome, Obstacle, Plan – Dilek, Sonuç, Engel, Plan) yöntemi oluşturmaktadır.
AOK Hessen, AOK-Curaplan ile diyabet hastalarının bakımını güçlendiriyor
Tip 1 ve Tip 2 diyabet hastalarına eksiksiz ve yüksek kaliteli tıbbi bakım garantisi vermek amacıyla AOK Hessen, yapılandırılmış tedavi programı (DMP) AOK-Curaplan’a daha fazla ağırlık vermektedir. Hastalık yönetimi programına katılım, sigortalılar için tamamen gönüllü ve ücretsizdir; katılım, tedavi eden doktorun muayenehanesi aracılığıyla kolayca gerçekleştirilir.
Hastalar, sekonder hastalıkları önlemek amacıyla yapılan sık ve koordineli kontrol muayenelerinin yanı sıra, diyabet eğitimleri ve destekleyici hasta kılavuzları gibi özel ek hizmetlerden de yararlanarak, bu kronik hastalıkla daha iyi ve kendi iradesiyle şekillendirebilecekleri bir yaşam sürme imkânı bulurlar. Foto: Pixabay / peejhunt