Altı yıl önce yaşanan ırkçı katliamla hafızalara yerleşen Hanau kentinde gerçekleştirilen “Birinci Kuşak Türk Göçmenler” sergisinde, burada yaşayan Türk toplumunun birinci kuşağını temsilen 21 kişi, fotoğrafları, yaşam öyküleri ve kente ilişkin kişisel görüşleriyle tanıtılıyor. Hanau’da 19 Şubat 2020’deki ırkçı saldırıdan sonra belediye tarafından kurulan “Demokrasi ve Çeşitlilik Evi” tarafından düzenlenen sergi ilk olarak kent merkezindeki tarihi belediye binasında gerçekleştirildi.
Hessen Çalışma, Entegrasyon, Gençlik ve Sosyal İşler Bakanlığı’yla Hanau Büyükşehir Belediyesi’nin desteğiyle gerçekleştirilen serginin önümüzdeki dönemde şehrin farklı yerlerine taşınacak. Camii cemaatleri, spor kulüplerinin lokalleri gibi mekanlarda açılacak olan sergiyle toplumun 60’lı yıllardan bu yana kentin bir parçası olan birinci kuşak Türk göçmenlerin hikayeleriyle tanışmaları ve buluşmaları hedefleniyor.
Mustafa Kaynak ve Melina Schmidt’in Hatice Aydın, Gökben Akdemir, Florian Dolzanski ve Onur Arslan’ın desteğiyle hazırladığı ve “Bizim Türk Topluluğumuz – İlk Nesil” başlığı altında açılan serginin afişleri ve sergiye eşlik eden katalog 60’lı ve 70’li yıllardan itibaren Hanau’ya yerleşen, burada çalışıp, emekli olan, çocukları ve torunlarıyla burada yaşamaya devam eden, hemen hepsi burayı “kendi evi” olarak gören insanları anlatıyor.
Demokrasi ve Çeşitlilik Evi’nin açıklamasında da sergi şöyle tanıtılıyor:
“Hayal eden: Daha iyi bir yaşam umuduyla ailenizi, memleketinizi ve dostlarınızı geride bırakıyorsunuz. Yabancı bir şehirde, dili bilmeden, çevreniz olmadan her gün işe gidiyor ve bu ülkenin refahına kakı sağlıyorsunuz. Peki 1950’lerin Hanau’su sizin yeni yuvanız olacak mı? Bu sergi, işte bu ilk nesil insanları anlatıyor. Onların yolculuklarını, çalışarak ayakta kalma çabalarını ve Hanau’daki ilk adımlarını görüyorsunuz. Cesaretleri ve fedakarlıklarıyla yalnızca çocukları ve torunları için bir gelecek kurmadılar, aynı zamanda şehrimizin çeşitliliğini ve birlikte yaşam kültürünü de kalıcı bir biçimde değiştirdiler. Hanau sadece iş gücü kazanmadı. Dostluklar, kültür ve yeni bir samimiyet de kazandı. Sonra ikinci ve üçüncü nesil doğdu. Bugünün Hanau gençleri. Tıpkı anne babaları ve büyükanneleri-büyükbabaları gibi onlar da şehrin yaşamını şekillendiriyorlar. Böylece Hanau’nun geçmişi, bugünü ve geleceği ortak bir hikayede buluşuyor: Çeşitlilik ve birlikte yaşam hikayesinde.”
Sergide, en yaşlısı 1939 yılında, en genci de 1962 yılında dünyaya gelmiş olan Türkiye kökenli Hanauluların kendi ağızlarından gururla dile getirdikleri göç öyküleri ve “Sizce memleket ne anlama geliyor?”, “Neyle gurur duyuyorsunuz?”, “Hanau’da en sevdiğiniz yer neresi?” gibi sorulara verdikleri yanıtlar yer alıyor.
Hanau’daki yaşamlarından memnun olduklarını belirten birinci kuşak Türkler’in bir bölümü 19 Şubat 2020’de terör saldırısının etkilendiklerini, bu olayın kent için bir “dönüm noktası” olduğuna işaret ederken, artık daha temkinli ve dikkatli olduklarını, ancak korkmadıklarını belirtiyor. Ancak “bu olayla birebir etkilenmem olmadı, hayat devam ediyor” ya da “böyle şeyler her yerde olabilir” diyenler de var.
Hatırlanacağı gibi kısa bir süre sonra 6’ncı yılını geride bırakacak olan saldırıda dördü Türkiye kökenli 9 göç kökenli Hanau’lu öldürülmüş ve çok sayıda kişi yaralanmış, eylemi gerçekleştirilen sağcı teröristin engelli annesini de öldürdükten sonra intihar ettiği açıklanmıştı. Saldırı sırasında sekiz kurşunla ağır yaralanıp, tekerlekli sandalyeye mahkum olan İbrahim Akkuş’ın geçtiğimiz ay bu yaraların etkisiyle yaşamını yitirdiği öğrenildi. 40 yıldır Hanau’da yaşayan ve 70 yaşında vefat eden Akkuş’un ölümüyle katliamda yaşamını yitirenlerin sayısı 10’a çıkmış oldu. Şehir yönetimi ve polis, saldırı öncesinde, saldırı sırasında ve sonrasında hata, ihmal ve görevi kötüye kullanma gibi gerekçelerle halen ağır eleştirilerle karşı karşıya. Saldırının 6’ncı yıldönümünde (19 Şubat) ve iki gün sonra Hanau’da anma toplantıları ve yürüyüşler yapılacak. (gk)